Orri honetan, jokabide oldarkorren atzean dagoena ulertzen saiatuko gara. Helburua ez da jokabidea epaitzea, baizik eta jokabide horrek zer adierazten duen interpretatzen ikastea.

Zer dago jokabide oldarkorren atzean?

Gatazka baten aurrean agertzen diren jokabide oldarkorrak —irainak, bazterketa edo jarrera desafiatzaileak— askotan akats moral gisa ulertu izan dira. Ikuspegi hezitzaile batetik, ordea, bestelako irakurketa egitea proposatzen da.

Juul-ek azpimarratzen duen bezala, jokabide oldarkorrak frustrazioaren eta behar ase gabeen adierazpen desegokiak izan ohi dira, ez pertsonaren borondate txarraren ondorio.

Faktore psikologiko eta emozionalak

• Premiak ez asetzea: autonomia, aitortza edo segurtasun beharrak ase gabe daudenean, jokabide gatazkatsuak ager daitezke.
• Emozioen kudeaketa zaila: haserrea, beldurra edo mesfidantza bezalako emozio biziak modu egokian adierazteko zailtasunak.
• Arreta eta onarpena bilatzea: batzuetan, ikasleek lotura eta aitortza eskatzeko modu suntsitzaileak erabiltzen dituzte.

Faktore sozial eta familiarrak

• Funtzio sozializatzailearen ahultzea: helduen erreferentzien gabeziak gazteen ziurgabetasuna areagotu dezake.
• Aisia pasiboa: aisialdi aktiboaren galerak emozioak eta frustrazioa lantzeko aukerak murrizten ditu.

Faktore horiek kontuan hartzeak enpatia aktibatzea eskatzen digu, eta jokabidea baino haratago begiratzera gonbidatzen gaitu.